EN

The idea for the exhibition project WHO'S AFRAID OF ROSA was created in a group of Leipzig-based female visual artists in 2018.
From this, the debut exhibition was developed together, which took place in Leipzig in 2019. The project will be continued as an exhibition series in different line-ups, with different guests and at changing locations.

 

Infotext for the exhibition in Dresden 28.3. - 18.4.2021

Infotext for the exhibition in Leipzig 16.11. - 8.12. 2019

 

DE

Die Idee zum Ausstellungsprojekt WHO‘S AFRAID OF ROSA entstand in einer Gruppe Leipziger Bildender Künstlerinnen im Jahr 2018.

Daraus wurde gemeinsam die Debüt-Ausstellung entwickelt, die im Jahr 2019 in Leipzig stattfand. Das Projekt wird in unterschiedlichen Besetzungen, mit verschiedenen Gästen und an wechselnden Orten als Ausstellungsreihe weitergeführt.

Infotext zur Ausstellung in Dresden 28.3. - 18.4.2021

Infotext zur Ausstellung in Leipzig 16.11. - 8.12. 2019

PL

Infotext for the exhibition in Leipzig 16.11. - 8.12. 2019

EN

WHO‘S AFRAID OF ROSA

Infotext for the exhibition in Leipzig 16.11. - 8.12. 2019

Who's afraid of _ Rosa is a German-Polish cooperation of 29 female artists from Berlin, Kraków, Leipzig, Wroclaw and Zamość. The exhibition was initiated by a group of artists from the Women Artists Network Leipzig (KNw Leipzig). The selected works can be seen simultaneously at four exhibition venues in Leipzig. They show painting and photography, installation, performance, dance and video.

In its title, the exhibition Who's afraid of _ Rosa sparks off a whole spectrum of associations, at the center of which is the Name Rosa / the word Rosa (pink).

In 2019, Rosa is primarily associated with the memory of Rosa Luxemburg, who was murdered in Berlin one hundred years ago (1871-1919). Born in Zamość, Poland, and a political scientist who earned her doctorate in Zurich, she has her place in the history of the twentieth century as a political activist and resistance fighter against militarism, as a co-founder of the Spartacus Group, and co-founder of the German Communist Party (KPD) in 1918. Less well known today may be her poetic talent, her botanical interest, but also her artistic talent practiced at that time. She was one of the few female personalities of her time who not only earned a doctorate, but also strove to actively change social conditions through political involvement.

The artists participating in the exhibition thoroughly examined this complex personality of contemporary history. Their focus was a search for possibilities of an approach through visual art. As a theoretician, Rosa Luxemburg formulated thoughts in her critical texts on the economy, nationalism and pacifism,whose relevance seems unbroken from today's perspective of a globalized, economically neoliberal world.

With special regard to Rosa Luxemburg's biography, the initiators of the project in Leipzig decided to invite artists from her country of birth, Poland, as well as artists from Berlin, the place where she was murdered in January 1919. The encounter with Polish women artists has not only initiated the process of a lively international dialogue. It also revealed how different the reception of Rosa Luxemburg is, especially in view of the current political developments in Poland.

Rosa (pink) also denotes a color. In an allusion to the title of a painting by the American artist Barnett Newman, Who's Afraid of Red, Yellow and Blue, it opens up a wide associative space about the meaning and effect of individual colors – two of Newman's four paintings have been vandalized in museums in Berlin and Amsterdam. Unlike the three primary colors, pink is a mixed color that is strongly coded socially, gender-specifically. Its function can be used boldly, provocatively, but its color coding can be blown apart and questioned in the same breath.

A third aspect of the exhibition title should be mentioned – afraid, fear. It evokes subjective feelings, not only in relation to Rosa Luxemburg and her political stance. The keyword "fear" opens up a further realm of artistic questions about the currently observable social polarization in many areas of public life.

Barbara John (German version)

WHO‘S AFRAID OF ROSA

Infotext for the exhibition in Dresden 28.03. - 18.04.2021

The traveling exhibition „Who's afraid of ROSA" shows positions of Polish and German female artists examining current discourses in the mirror of Rosa Luxemburg's work and biography. Concepts such as fear, freedom, and the body were redefined in the year of the Covid-19 pandemic. The significance of equality, domesticity, solidarity and family changed and is being negotiated. Communication, encounter, physicality are transforming. How do we observe these shifts, how are they inscribed and what traces did they leave? Changes in tone and dynamics are revealed through commentary, painting, installations or sound-art. In the shadow of the pandemic we decided to realize "Who's afraid of _ Rosa" as a poster exhibition in the public space around Zentralwerk Dresden. We are curious about the overall sound of the exhibition and where art, which reacts autonomously in its own terms, shifts to after this departure.

DE

WHO‘S AFRAID OF ROSA

Infotext zur Ausstellung in Leipzig vom 16.11. - 8.12. 2019

Who ́s afraid of _ Rosa ist eine deutsch-polnische Kooperation von 29 Künstlerinnen aus Berlin, Kraków, Leipzig, Wroclaw und Zamość. Initiiert wurde die Ausstellung von einer Gruppe Künstlerinnen des Künstlerinnen Netzwerk Leipzig. Die ausgewählten Arbeiten sind parallel an vier Ausstellungsorten in Leipzig zu sehen. Sie zeigen Malerei und Fotografie, Installation, Performance, Tanz und Video.

Die Ausstellung Who ́s afraid of _ Rosa entfacht in ihrem Titel ein ganzes Spektrum von Assoziationen, in deren Mittelpunkt der Name/das Wort Rosa steht.

Mit Rosa verbindet sich im Jahr 2019 vorrangig die Erinnerung an die vor hundert Jahren in Berlin ermordete Rosa Luxemburg (1871-1919). Die im polnischen Zamość geborene und in Zürich promovierte Staatswissenschaftlerin ist als politische Aktivistin und Kämpferin gegen den Militarismus, als Mitbegründerin der Spartakusgruppe und 1918 als Mitbegründerin der KPD in die Geschichte des 20. Jahrhunderts eingegangen. Weniger bekannt dürften heute ihre poetische Begabung, ihr botanisches Interesse, aber auch ihr damals praktiziertes künstlerisches Talent sein. Sie zählt zu den wenigen Frauenpersönlichkeiten ihrer Zeit, die nicht allein einen universitären Doktorgrad erlangten, sondern auch durch politisches Engagement aktiv die gesellschaftlichen Verhältnisse verändern wollten.

Die an der Ausstellung beteiligten Künstlerinnen haben sich intensiv mit dieser komplexen Persönlichkeit der Zeitgeschichte auseinandergesetzt. Im Fokus stand die Suche nach Möglichkeiten einer bildkünstlerischen Annäherung. Als Theoretikerin hat Rosa Luxemburg in ihren kritischen Texten zur Ökonomie, zum Nationalismus und Pazifismus Gedanken formuliert, deren Aktu- alität aus der heutigen Perspektive einer globalisierten, ökonomisch neoliberal ausgerichteten Welt ungebrochen scheint.

Unter besonderer Berücksichtigung der Biographie Rosa Luxemburgs hat sich die Leipziger Initialgruppe des Projekts ent- schlossen, Künstlerinnen aus ihrem Geburtsland Polen einzuladen, ebenso wie Künstlerinnen aus Berlin, dem Ort, wo sie im Januar 1919 ermordet wurde. Die Begegnung mit polnischen Künstlerinnen hat nicht allein den Prozeß eines regen internationa- len Dialogs angestoßen. Sie hat auch offengelegt, wie unterschiedlich die Rezeption von Rosa Luxemburg gerade auch unter den aktuellen politischen Entwicklungen in Polen verläuft.

Rosa bezeichnet auch eine Farbe. In Anspielung auf einen Bildtitel des amerikanischen Künstlers Barnett Newman Who ́s afraid of Red, Yellow and Blue öffnet sich der weite Assoziationsraum über Bedeutung und Wirkung einzelner Farben – denn allein zwei der insgesamt vier Bildvarianten Newmans wurden in Berliner und Amsterdamer Museen vandalisiert. Anders als die drei Grundfarben ist Rosa eine Mischfarbe, die gesellschaftlich, geschlechtsspezifisch stark codiert ist. Ihre Funktion kann plakativ, provokativ genutzt werden, ihre Farbcodierung kann im gleichen Atemzug aber gesprengt und in Frage gestellt werden.

Noch ein dritter Aspekt des Ausstellungstitels soll Erwähnung finden – afraid, also die Angst. Mit ihm klingen subjektive Emp- findungen an, nicht allein in Bezug auf Rosa Luxemburg und ihre politische Haltung. Mit dem Stichwort der Angst öffnet sich ein weiteres Feld künstlerischer Fragestellungen zu der aktuell zu beobachtenden gesellschaftlichen Polarisierung in vielen Berei- chen des öffentlichen Lebens.

Barbara John

WHO‘S AFRAID OF ROSA

Infotext zur Ausstellung in Dresden vom 28.03. - 18.04.2021

Das Gastspiel "Who is afraid of ROSA" zeigt Positionen polnischer und deutscher Künstlerinnen in Auseinandersetzung mit aktuellen Diskursen im Spiegel von Rosa Luxemburgs Werk und Biografie. Begriffe wie Angst, Freiheit und Körper wurden im Jahr der Covid-19 Pandemie neu belegt. Die Bedeutung von Gleichstellung, Häuslichkeit, Solidarität und Familie veränderte sich und wird verhandelt. Kommunikation, Begegnung, Körperlichkeit formen sich um. Wie beobachten wir diese Verschiebungen, wie sind sie eingeschrieben und welche Spuren hinterließen sie? Kommentarisch, malerisch, installativ oder audiovisuell zeigen sich Veränderungen in Tonart und Dynamik. Im Schlagschatten der Pandemie habe wir beschlossen, "Who is afraid of ROSA" als eine zugängliche Plakatausstellung in den Außenraum des Zentralwerk Dresden zu verlagern. Wir sind gespannt auf den Gesamtklang der Ausstellung und wohin sich Kunst, die in ihrer Autonomie eigenmächtig reagiert, nach diesem Neuaufbruch verschiebt.

PL

WHO‘S AFRAID OF ROSA

Wystąpienie podczas wernisażu wystawy ROSA, 16.11. - 8.12. 2019

Rok 2019 to okazja, by przypomnieć wydarzenia historyczne sprzed 100 lat. W tym miejscu wymienić należy powołanie Republiki Weimarskiej – i nie całkiem pokojowe przejście od Cesarstwa Niemieckiego do pierwszej demokratycznej konstytucji niemie- ckiej, a także związane z nim nierozłącznie uzyskanie praw wyborczych przez kobiety.

W historycznej retrospekcji powracają także kamienie milowe w historii sztuki – wydarzenia, które w powszechnej recepcji wywarły decydujący wpływ na rozwój sztuki w XX wieku. Jest wśród nich powstanie Bauhausu w Weimarze, lecz także pows- zechne prawo kobiet do podejmowania studiów na państwowych uczelniach artystycznych.

Oczywiste jest, że przemiany polityczne i artystyczne trendy pozostawały w strefie wzajemnych oddziaływań. Wystawa Who ́s afraid of _ Rosa to próba odszukania owych punktów styczności, spojrzenie wstecz, lecz przede wszystkim perspektywa, którą tworzy aktualna sytuacja.
Pozwólcie Państwo, że odniosę się krótko do merytorycznego kontekstu naszej wystawy i do jej – dla niektórych zapewne tajem- niczo brzmiącego – tytułu.

Już sam tytuł wystawy Who ́s afraid of _ Rosa stanowi zapowiedź zróżnicowanego spektrum skojarzeń wokół określenia Róża.

W roku 2019 imię Róża łączy się nierozerwalnie z postacią Róży Luksemburg (1871-1919), zamordowanej 100 lat temu w Berlinie. Urodziła się w Zamościu, a doktorat z zakresu nauk politycznych obroniła w Zurychu. Była znaną działaczką polityczną i pacyfistką. Do historii XX wieku przeszła jako współzałożycielka Związku Spartakusa i Komunistycznej Partii Niemiec (KPD) w 1918 roku.

Mniej znane są jej poetyckie inklinacje, zainteresowanie botaniką, lecz także talent artystyczny, którym się wykazywała. Róża Luksemburg należy do tych nielicznych postaci kobiecych, które nie tylko sięgały po tytuły naukowe, lecz także z powodzeniem angażowały się politycznie na rzecz zmian stosunków społecznych.

Postacią tej skomplikowanej bohaterki czasów najnowszych zajęły się artystki biorące udział w naszej wystawie. Starały się przy tym odnaleźć artystyczne środki wyrazu dla przybliżenia jej postaci.

W swoich tekstach krytycznych Róża Luksemburg formułowała teoretyczne rozważania na tematy związane z ekonomią, nacjona- lizmem i pacyfizmem, które także w naszym neoliberalnym świecie globalizacji nie utraciły na swojej aktualności. Uczestniczące w wystawie artystki za pomocą różnych środków wyrazu próbowały przybliżyć biografię i złożone koncepcje polityczne Róży Luksemburg.

Jej biografia była dla grupy inicjatywnej z Lipska kluczem do stworzenia grupy artystek uczestniczących w projekcie – zaprosze- nie do udziału w nim otrzymały artystki z Polski, rodzinnego kraju Róży Luksemburg oraz z Berlina, miasta w którym w styczniu 1919 roku została zamordowana.

Spotkanie z polskimi artystkami stało się nie tylko okazją do intensywnego międzynarodowego dialogu. Pokazało ono, jak od- mienny jest odbiór postaci Róży Luksemburg szczególnie w aktualnej rzeczywistości politycznej Polski. Był to także ważny głos w trwającej od dłuższego czasu dyskusji o obecności znaczących postaci kobiecych w przestrzeni publicznej.

Róż to także określenie koloru. To odniesienie do tytułu obrazu amerykańskiego twórcy Barnetta Newmana Who ́s afraid of Red, Yellow and Blue, które otwiera kolejne szerokie horyzonty skojarzeń wokół znaczeń i oddziaływania poszczególnych kolorów – warto przypomnieć, że dwa z czterech wariantów kolorów Newmana padły ofiarą aktów wandalizmu podczas ekspozycji obrazu w muzeach w Berlinie i Amsterdamie.

W odróżnieniu od trzech kolorów podstawowych róż to kolor pochodny, w aspekcie społecznym i płciowym naznaczony silnym kodem znaczeniowym. Jego oddziaływanie może być wykorzystywane w sposób przesadny, prowokacyjny, jego kod kolorystyc- zny w jednej chwili może zostać rozbity i zakwestionowany. Rodzi to problem braku bezpieczeństwa, bezradności, w końcu także społecznej akceptacji dla sztuki.

Krótkiego omówienia wymaga także trzeci człon tytułu wystawy – afraid, czyli strach. Wybrzmiewają tu subiektywne odczucia, związane nie tylko z postacią samej Róży Luksemburg czy jej działalnością polityczną. Pojęcie strachu otwiera szerokie pole pytań natury artystycznej wobec postępującej polaryzacji dostrzegalnej w wielu obszarach życia publicznego.

Kto zatem nie boi się Róży? – by raz jeszcze przywołać tytuł naszej wystawy.
Who ́s afraid of _ Rosa to efekt polsko-niemieckiej kooperacji 29 artystek z Berlina, Krakowa, Lipska, Wrocławia i Zamościa. Wystawa powstała z inicjatywy grupy artystycznej Künstlerinnen Netzwerk Leipzig. Ten ambitny w swoim założeniu projekt powstawał w przeciągu ostatnich dwóch lat. Dziś jesteśmy świadkami jego publicznej prezentacji.

Serdeczne podziękowania składam z tego miejsca wszystkim 29 artystkom uczestniczącym w wystawie, a szczególnie tym przybyłym na dzisiejszy wernisaż z Polski, a także zespołowi, który przygotował dzisiejszą ekspozycję – wykonałyście świetną robotę.

Barbara John (German version)